Met dezelfde handen

Om vier uur 's ochtends is er niemand. Geen telefoon, geen mail, geen app die trilt. Alleen ik, de oven die op temperatuur komt, en deeg dat de nacht heeft staan rijpen.

Ik kneed alles met de hand. En dan bedoel ik echt alles. Er staat bij mij geen enkele kneedmachine. Vijfhonderd kilo deeg per week gaat door mijn handen, zoals de Franse bakkers het rond 1800 in Bordeaux deden. Ik wil onder mijn vingers voelen wanneer het deeg klaar is. Wanneer het glutennetwerk staat, wanneer het zich niet meer laat duwen maar terugduwt. Dat leer je niet uit een tabel. Dat leer je door het duizend keer te doen.

Zuurdesem laat zich niet haasten en laat zich niet bedonderen. Ik werk met lokaal geteelde tarwe en spelt van de Graanbroeders, regeneratieve landbouw hier in Friesland, en van Boerderij Landgoud in Kloosterburen. Meel, water, zout, tijd, en een paar handen die weten wat ze doen.

Dat is wie ik ben. Bakker. Ambachtelijk, biologisch, zuurdesem. Bakkerij Het Lage Woud in Makkinga. En toch zit ik dit te schrijven over software.

Het probleem zat niet in de oven

Het brood was nooit het probleem. Het geregel eromheen was het probleem.

Papieren briefjes. WhatsApp. Een telefoon die bleef gaan. Alles wat binnenkwam, via de mail, via de app, door de telefoon, schreef ik met de hand over. Ik rekende alles met de hand uit. Mijn recepten stonden in weer een andere Excel. En mijn boekhouding typte ik daarna nog een keer over in een boekhoudprogramma.

Richting de honderd bestellingen per week, en de helft van mijn hoofd ging op aan overtypen en narekenen. Niet aan deeg. Niet aan smaak. Niet aan de klant.

Er moest toch software bestaan die een goede webshop combineerde met productieplanning en die automatisch facturen kon versturen? Die bleek er niet te zijn. Losse onderdelen wel, maar zodra je ze aan elkaar probeert te knopen ben je vooral aan het klooien, en breekt er telkens iets. Ik heb een paar mensen benaderd of ze het konden bouwen. Elke keer werd het ingewikkeld, duur en traag.

Dus ben ik het zelf gaan bouwen.

Van bestelling tot boekhouding, zonder handen

Wat ik wilde was simpel te zeggen en moeilijk te maken: één doorlopende stroom. Een bestelling komt binnen, via de webshop, de toonbank of de kassa, en loopt zonder dat ik hem ergens overtik door naar productie, naar de pakbon, naar de betaling, en uiteindelijk de boekhouding in. Geen dubbel werk. Geen briefje dat zoekraakt.

Dat is MadeFlow geworden. Een webshop met aparte prijzen voor particulier en zakelijk. Een kassa die op de toonbank draait, met pin, contant en op rekening. Een receptenmodule die een vies Excel bestand of een foto van een uitgekrabbeld receptenblad inleest, de ingrediënten herkent, de hydratatie en het voordeeg uitrekent en de allergenen eruit haalt. Maar waarbij ik het laatste woord houd. De bakker blijft de bron van waarheid. Facturen die zichzelf versturen en doorlopen naar de boekhouding. Een dagomzet die zichzelf 's nachts controleert.

Goede software vervangt het vakmanschap niet. Ze haalt het geregel eromheen weg. Minder overtypen, minder narekenen, minder dubbel werk. Meer tijd voor het deeg, de klant en de smaak.

"Maar je bent toch geen programmeur?"

Nee. En ja.

Ik weet wat mensen denken als een bakker zegt dat hij software bouwt met AI. Vibecoden. Een prompt erin gooien en hopen dat er iets uitkomt. Een hobbyist die niet weet wat hij doet.

Laat me daar helder over zijn. Ik bouw dit met AI als denkpartner, maar de manier waarop ik bouw is dezelfde als de manier waarop ik bak. Je laat het niet aan het toeval over. Je test. Je gooit weg wat niet deugt. Je begrijpt wat eronder zit, want anders kun je het niet vertrouwen als het misgaat.

En hier zit de mooiste tegenstelling van mijn dagen. In mijn bakkerij staat geen enkele machine. In mijn software heb ik er juist een hele machinekamer in gebouwd.

Die machinekamer zit vol bewakers. Er gaat niets zomaar live. Eerst maak ik een plan, dat wordt getoetst aan een vaste set regels, en pas dan komt er code. Elk stukje werk is één doel, niet een hoop dingen door elkaar. Bij elke aanpassing draaien er duizenden geautomatiseerde tests die controleren of ik niets anders heb gesloopt. Een vibecoder schrijft geen duizenden tests.

Ik heb een soort grondwet voor het systeem, met meer dan honderd vastgelegde regels. Bijna allemaal geboren uit een echte fout. Want zo werkt het hier: elke fout wordt een regel, en die regel maakt het systeem daarna nooit meer. Daardoor wordt elke ronde beter dan de vorige. Er staat zelfs een harde controle in die ervoor zorgt dat de ene bakkerij nooit bij de gegevens van een andere kan komen. Niets passeert zonder dat het op groen staat.

En op de plekken die er echt toe doen, de richting, wat er live mag, wat naar de klant gaat, beslis ik. Niet de machine. De AI brengt breedte, traceert problemen, weegt af. Ik breng het oordeel: wat is waar, wat klopt voor een echte bakkerij, wat voelt goed. Bij twijfel telt de menselijke toets, niet de groene test. Precies zoals bij het deeg. De tabel zegt iets, mijn hand beslist.

Dit staat er niet om indruk te maken met techniek. Het staat er zodat je het kunt vertrouwen, het brood én het systeem eromheen. De machinekamer dient het ambacht, niet andersom.

Dat is geen vibecoden. Dat is vakmanschap, met ander gereedschap.

Waarom ik dit deel

Ik schrijf dit niet om te laten zien hoe knap ik ben. Ik schrijf het omdat ik denk dat er meer ambachtslieden zijn zoals ik. Mensen die hun vak tot in hun vingers kennen en die vastlopen op het geregel, niet op het werk zelf. Voor wie de bestaande software of te duur is, of hen dwingt te werken zoals een programmeur dénkt dat een bakkerij werkt.

Software hoort mee te bewegen met hoe een echte bakkerij draait. Niet andersom.

Ben je zelf bakker en herken je dit, de briefjes, het overtypen, de avonden in de boekhouding? Dan praat ik daar graag eens met je over. MadeFlow is precies daarvoor gebouwd, vanuit een bakkerij, niet vanuit een kantoor.

De komende tijd schrijf ik hier over allebei. Over het brood en over het bouwen. Over zuurdesem en over de keuzes die ik in MadeFlow maak.

Want uiteindelijk verkoop ik geen software, en al helemaal geen AI. Ik verkoop tijd, en ambacht. De code, de machinekamer, het samenwerken met een machine die meedenkt: dat is alleen hoe ik dat voor elkaar krijg.

En eigenlijk doe ik al jaren hetzelfde. Een zuurdesem is geen gereedschap dat je commandeert, het is iets levends waar je mee samenwerkt. Ik voer mijn desem, hij voert mij, en samen laten we brood rijzen. Zo werk ik ook met de AI. Twee soorten intelligentie die samen iets laten rijzen dat geen van beiden alleen was geworden. De bakker en zijn desem. De bouwer en zijn AI.